Good Food Stadslandbouw 2023 projectoproep: feedback uit het veld

Ter attentie van de Cel Stadslandbouw van Brussel Economie Werkgelegenheid, en Maron-Trachte (juni 2023)

Na de oproep voor stadslandbouwprojecten in het voorjaar van 2023 ontving FedeAU veel reacties van haar leden over de inhoud van de in te dienen aanvraag. Hoewel dit probleem al tijdens eerdere edities van de oproep tot het indienen van projecten aan de orde is gesteld, verbaast het ons dat er geen vereenvoudiging is doorgevoerd en dat de aanvraag zelfs complexer is geworden. We willen graag de feedback die we uit het veld hebben ontvangen met jullie delen, zodat we hopelijk aanpassingen kunnen maken voor toekomstige edities van de AAP.

Hoewel deze brief vooral bedoeld is om feedback te geven op gebieden waar we vragen hebben of waar we verbeteringen nodig achten, willen we u om te beginnen bedanken voor uw steun aan deze sector, die, zoals overal in Europa, niet zou kunnen bestaan zonder de regionale steun die het ontvangt.

  1. De lengte en complexiteit van de aanvraag

Allereerst vertelden professionals uit de stadslandbouw ons over hun verbazing en frustratie over het feit dat de vragenlijst ook dit jaar weer complexer was geworden, met meer vragen (die soms als overbodig werden ervaren) en een grotere vraag naar details, wat veel extra werk van de kandidaten vergde. De vraag is ook of een dergelijke vragenlijst toegankelijk is voor mensen zonder hogere opleiding.

“Het formulier is erg lang en het kost veel werk om de details in te vullen, waarvan ik denk dat veel niet relevant zijn om het gepresenteerde project te begrijpen.

Het meest opvallende voorbeeld is de gedetailleerdheid die vereist was voor het financiële plan, dat als te complex werd beschouwd en ongeschikt voor de activiteiten van projectsponsors en hun (vaak vereenvoudigde) boekhoudpraktijken. Het voltooien ervan vereist ofwel serieuze boekhoudervaring of professionele begeleiding, wat tijd, energie en financiële middelen vergt. Het kan ook uitsluitend zijn voor jongere projecten die niet over al deze informatie kunnen beschikken. De tabel heeft 21 tabbladen om in te vullen, die elk een aanzienlijke hoeveelheid gegevensonderzoek, anticipatie/planning, berekeningen, enz. vereisen, en die niet altijd geschikt zijn voor projecteigenaren die met levende dieren werken en daarom weinig controle hebben over de uiteindelijke output (bijv. details over voorraden, maandelijkse cashflow over 3 jaar, driemaandelijkse BTW-gegevens over 3 jaar, enz.)

Bovendien was de vragenlijst zelf opvallend lang, met verschillende passages die als overbodig werden beschouwd (bv. verschillende vragen met betrekking tot het doelpubliek, de beschrijving van het aanbod, innovatie/differentiatie, het volledige deel over financiële haalbaarheid, dat een herhaling is van de bijlage “Financieel plan”, enz.) Deze redundantie vertegenwoordigt een aanzienlijke hoeveelheid extra werk. Aan de andere kant zijn bepaalde vragen, zoals die met betrekking tot marketing- en communicatiestrategieën, niet aangepast aan de meerderheid van de spelers in de sector, vanwege de omvang van hun projecten en de context van voedselproductie (een sector die erg verschilt van andere marktsectoren).

Alle vragen met betrekking tot de evaluatie van de markt en het onderscheid met andere UA-projecten werden in het bijzonder in vraag gesteld: een diepgaande studie van de “concurrentie” is niet aangepast aan de mentaliteit van de meeste Brusselse boeren, die meer voorstander zijn van een solidariteitslogica. Vooral omdat het helemaal niet gemakkelijk is om het marktaandeel of de financiële draagkracht van andere boeren te kennen. Bovendien begrijpen de respondenten het nut van dergelijke vragen voor de subsidiërende overheden niet.

Tot slot uiten sommige van onze leden vaak hun ongerustheid over de innovatieve aspecten van hun project. Ze vragen zich af waarom het vernieuwend moet zijn in vergelijking met wat Brussel te bieden heeft, terwijl ze in een van de oudste beroepen ter wereld werken, dat vaak wordt uitgevoerd met een verlangen naar eenvoud.

Concluderend kan worden gesteld dat de relevantie van al deze informatie die nodig is om te kunnen beoordelen of het project regionale steun verdient, niet altijd wordt begrepen door de spelers in het veld, en dat de werklast die hiermee gepaard gaat onevenredig lijkt. We weten dat u als onderdeel van de SRTE de vragen tussen de verschillende PAA’s op elkaar wilt afstemmen. In het belang van de mensen die reageren op deze oproepen tot het indienen van voorstellen, vinden we het echter essentieel dat deze formulieren een redelijke lengte hebben, met vragen die meer geworteld zijn in de realiteit ter plaatse.

  1. De druk om multifunctioneel te zijn en toch winstgevend te blijven

Bij het invullen van deze vragenlijst hadden sommige FedeAU-leden het gevoel dat ze moeten hun project vanuit verschillende invalshoeken rechtvaardigen, soms heel ver af van de voedselproductie als zodanig, die deze oproep tot het indienen van voorstellen wil ondersteunen (bijv. vragen over co-constructie met lokale bewoners, veranderingen bij het doelpubliek als gevolg van het nieuwe project, reproduceerbaarheid van het project, enz.) De paragrafen over milieueffecten en sociale gevolgen zijn zeer substantieel. Ze bevatten ook vragen waarop de respondenten niet altijd een antwoord kunnen geven (bv. om de externe milieueffecten te kennen zijn effectstudies nodig; hoe kunnen we de impact van het project op het creëren van indirecte banen kennen, enz.)

We vermoeden dat je niet per se verwacht dat projecten alle functies vervullen die in deze vragen worden weergegeven. Maar aangezien aanvragers nog steeds moeten verantwoorden hoe hun project deze vragen wel of niet beantwoordt, en omdat ze weten dat hun aanvraag op basis van al deze vragen zal worden beoordeeld, worden deze vragen ervaren als druk voor projectleiders om “alle rollen” te vervullen.

“Wat deze oproep tot het indienen van voorstellen in het algemeen betreft, wordt ons gevraagd om: productief te zijn, ecologisch, een sociale impact te hebben, inclusief te zijn, economisch toegankelijk, behoorlijk betaalde banen te creëren, innovatief te zijn, een hefboomeffect te hebben, repliceerbaar te zijn… en dit te bereiken zonder subsidies (zodra de gesubsidieerde periode is verstreken). Dit is niet realistisch.

  1. Timing van de oproep tot het indienen van projecten

Daarbij komt nog de voorgestelde timing voor het reageren op de aanbesteding: aanvankelijk zou deze in januari van start gaan, met een deadline van eind maart. Onvoorziene administratieve complicaties hebben de lancering echter vertraagd. De aanbesteding werd uiteindelijk uitgeschreven op 10 maart, met slechts 5 weken om te reageren. Het begin van de lente is vaak de drukste tijd van het jaar voor UA-professionals die buiten werken, en deze timing was erg onpopulair bij hen. Hen vragen om zo’n groot dossier in te dienen aan het begin van het seizoen, met zo’n korte deadline om te reageren, heeft extra druk gelegd op deze spelers, die al erg veel uren maken. Deze timing versterkt zeker het hoge niveau van burn-out onder professionals vanaf het begin van het seizoen.

Voor toekomstige edities van de projectoproep Stadslandbouw

Zoals vermeld in de vorige paragrafen is FedeAU voorstander van het vereenvoudigen van de AAP, door mogelijk overbodige vragen te schrappen en vragen te selecteren die de belangrijkste elementen identificeren die nodig zijn om de winnaars te selecteren. Naar onze mening moeten deze kwesties ook worden bekeken vanuit het perspectief van kleinschalige landbouw, met een vereenvoudigde boekhouding, een niet-concurrerende aanpak tussen boeren en beperkte middelen om hun sociale, economische en milieueffecten te beoordelen. Evenmin mag de primaire doelstelling (d.w.z. het ondersteunen van productieve landbouwactiviteiten) uit het oog worden verloren, vergeleken met de sociale, ecologische en economische gevolgen (die hoe dan ook onmiskenbaar aanwezig zijn binnen UA-activiteiten). Tot slot hopen we dat het tijdschema voor de volgende oproep tot het indienen van voorstellen zal anticiperen op onvoorziene gebeurtenissen, zodat deze begin januari kan worden gelanceerd.

Twee manieren om de werkdruk voor kandidaten te verlichten zouden kunnen zijn :

  1. Dit is een proces in twee fasen, met om te beginnen een paar pagina’s aanvraagdocumenten waarin de belangrijkste punten van de aanvraag worden beschreven (samenvatting van het project, technische vaardigheden, operationele fasen, doelklanten, algemene beoordeling van de projectkosten, projectfinanciering). Op basis hiervan kan BEE contact opnemen met de aanvrager om vast te stellen welke punten nader onderzocht/bevraagd moeten worden om de aanvraag te versterken. BEE kan ook aangeven of het project al dan niet in overeenstemming is met de oproep tot het indienen van projecten.

In een later stadium kunnen kandidaten een meer gedetailleerd dossier invullen, waarbij de lengte van het dossier redelijk en to the point blijft.

Dit zou het mogelijk maken om te voorkomen dat alle spelers in een toch al overbelaste sector van meet af aan worden gevraagd om dit soort ontwerp- en prognosewerk te doen.

Als leidraad voor dit voorstel stellen we voor om ons te laten inspireren door de oproep tot het indienen van voorstellen van Leefmilieu Brussel “Good Food Accessibility “, die bestaat uit een intentieverklaring van 4 pagina’s en een aanvraagdossier van 8 pagina’s. De bijlage “Geschat budget” is ook recht door zee.

  1. Gezamenlijk opstellen van de oproep voor projecten met voormalige boeren, om de vragen aan te passen aan de sector en om de vragen te identificeren die het meest bepalend zijn voor de keuze van de winnaars.

Tot slot verwelkomt FedeAU het gewestelijke initiatief om de projectoproep te vervangen door een ordonnantie die de financiering van de voedselproductie in Brussel regelt. Het principe zelf van de jaarlijkse PTA is namelijk niet geschikt om de sector structureel te ondersteunen en coherente strategieën voor meerdere jaren op te zetten binnen landbouwprojecten. Structurele en systematische steun voor de duurzame voedselproductiesector, mits aangepast aan de behoeften ter plaatse, zal de administratieve last voor projectontwikkelaars verminderen, hen helpen om uit de economische onzekerheid te komen en hen in staat stellen om zich meer te richten op de behoeften van hun werknemers en doelgroepen.

Ontdek ons andere nieuws

Financiële deelname aan trainingen en bezoeken

Financiële deelname aan trainingen en bezoeken

De missie van FedeAU is het ondersteunen van professionals op het gebied van stadslandbouw op alle niveaus van hun praktijk. Dankzij financiering van het Brussels Gewest en de QiGreen Foundation organiseert FedeAU praktische workshops en promoot ze de expertise van...

Neem contact op!

coordination@fedeau.be

@fedeau

@fedeau

FedeAU wordt ondersteund door: